آمد نبود ، مگر درين نواحى و ولايات ، قال المأمونى « 1 » لابى عبادة يهجوه « 2 » ز هو خراسان و تيه النبط * و نخوة الخوز « 3 » و غدر الشرط اجتمعت فيك و من بعد ذا * انك رازى كثير الغلط و قال آخر بياض خراسان و لكنة فارس * و جثة رومى و شعر مفلفل فصل در ذكر آفات و امراض ولايات در هر « 4 » ولايتى آفتى و مرضى بود زشت « 5 » . در شهر مصر « 6 » برغوث و حصبه باشد « 7 » ، و بيمارى عفونى بود « 8 » ، و باران نيايد و اگر آيد زيان دارد ، و شاعر گويد و ما خير قوم تجدب « 9 » الارض عندهم * بما فيه خصب العالمين من القطر و جاحظ گويد اگر سيزده روز در مصر باد جنوب جهد متواتر - و آن را ريح مريسى « 10 » خوانند - اهل مصر كفن و حنوط راست كنند و وصايا بنويسند و دانند كه بر اثر آن وباى مهلك قاتل عام بود ، و ان يمسسك اللّه بضر فلا كاشف له الا هو ، و در عرب مثل زنند بثعابين مصر ، و اگر نمس نبودى و آن حيوانى بود كه دشمن ثعبان بود اهل مصر از ثعابين هلاك شدندى ، و نمس بنزديك « 11 » ثعبان شود ، ثعبان خواهد كه او را فرو برد ، نمس دمى در وى دمد ، « 12 » حالى ثعبان به دو نيم شود ، سبحان المقدر لما يشاء . و افاعى سجستان مانند ثعابين مصر بود ، و گفته‌اند كه افاعى سجستان كبارها حتوف و صغارها سيوف ، و عهد اهل سجستان با عرب اين بود

--> ( 1 ) نص ، قال المأمون . ( 2 ) لابن عبادة ( و ظاهرا لابن عباد يهجوه بوده ) . ( 3 ) نص و نب ، الخوذ . ( 4 ) نص ، و در هر . ( 5 ) سا . ( 6 ) و در مصر . ( 7 ) بود . ( 8 ) باشد . ( 9 ) نص ، يحدث - نب ، يجدب . ( 10 ) نص ، مريشى . ( 11 ) نزديك . ( 12 ) نص ، دمى در وى دهد - نب ، نمى در وى دمد .